Doelstellingen

Vraag van de cliënten

In de vraag van de cliënten naar scheidingsbegeleiding zitten vaak specifieke vragen verscholen. Het is belangrijk deze vragen te verduidelijken.
- Soms wil de één echtscheidingsbegeleiding om aan de ander eindelijk duidelijk te kunnen maken dat hij/zij de relatie wil beëindigen;
- Soms hoopt de ene partner dat de andere de relatie gemakkelijker zal beëindigen als de eerste erin zou slagen de ander van zijn boze gevoelens te overtuigen. Dit kan evenwel het omgekeerde effect hebben. Wanneer de één die boze gevoelens uit , en de partner gaat erop in, leeft zich in, erkent de gevoelens, dan kunnen beide een gevoel van grotere intimiteit krijgen dan ze wellicht ooit hebben gehad. Het werkelijk uitwisselen van gevoelens werkt bindend in een relatie. Achteraf kan het ongenoegen groot zijn omdat ze toch uit elkaar gaan en even weer hoop hadden gekregen;
- Soms wil men begrijpen wat er misging. Dit is geen echt nuttig motief voor scheidingsbegeleiding. Het gebeurt wel meer dat A ervan uitgaat dat als hij B kon doen inzien wat misging, B gemakkelijker de relatie zal willen stoppen. Dit is dikwijls een illusie. ‘Hetzelfde denken over het verleden is een gelijksoortig motief. Maar mensen willen juist uit elkaar omdat ze elk dat verleden anders zien. Hun interpunctie en de daarmee gepaard gaande interpretatie verschillen. Dit is juist één van de redenen waarom het juist niet meer gaat;
- Soms wil A er B van overtuigen dat uit elkaar gaan het beste is. Voor A zou het immers een gevoel van bevrijding geven wanneer B het ermee eens zou zijn dat beiden beter uit elkaar kunnen gaan;
- De vraag om therapeutische hulp dient soms ook om voor zichzelf en meestal ook voor de omgeving vrij te zijn van schuld. De conclusie wordt dan dat het toch niet gaat en dus dat de beste oplossing is uit elkaar gaan. Nu heeft deze het bewijs dat het niet ging en dat het nooit zal gaan. Zelfs met de hulp van de therapeut en zelfs na zware inspanningen in therapie blijkt het niet te gaan. (Soms is het reëler inderdaad met schuldgevoelens weg te gaan?);
- A hoopt dat de hulp van de therapeut en diens opvang als resultaat zullen hebben dat B er niet helemaal onderdoorgaat. De ene partij wil via de begeleiding de pil voor de ander verzachten;
- ‘Geef me mijn gevoel terug voor mijn partner’. Soms komen partners met deze wanhopige vraag naar de therapeut. Een zekere verandering van de gevoelens voor elkaar komt soms wel tot stand in therapie, maar daartoe is een minimale gevoelsband vereist. Bij paren die hulp vragen in verband met scheiding is soms dat laatste restant gevoel voor de ander weg, of is er afkeer.
- …
De echte vraag van elke partner moet klaar en duidelijk geformuleerd worden.

Om dit uit te klaren kan het helpen drie vlakken na te kijken: het gevoel, het gedrag en de wil (Heireman in Vansteenwegen, 1983).
Op het vlak van gevoelens:
- voelt één van beiden helemaal niets meer voor de ander?;
- is er afwezigheid van gevoelens van affectie?
- Is er sprake van kwaadheid (nog een vorm van betrokkenheid) of afkeer?
- …

Op het vlak van het gedrag:
- hoe gedragen de partners zich de laatste tijd ten opzichte van elkaar;
- hoe gedragen ze zich in de sessie (aankijken, glimlachen, koele distantie,…)?;
- hoelang wordt de scheiding al overwogen?;
- hoe reëel zijn de projecten voor het eigen leven (heeft men al eigen onderkomen, inkomen,…)?;
- …

Op het vlak van de wil:
- Wil de partner de relatie nog?;
- Wil men de relatie onder bepaalde voorwaarden voortzetten;
- Twijfelt men en heeft men beslissingsproblemen?;
- …

Het aanbod van de hulpverleners

De fundamentele tegenstelling die in het therapie-aanbod van scheidingsbegeleiding ligt hierin, dat men mensen samenbrengt om ze te helpen het uiteengaan te bespreken, erover te beslissen en eventueel uit te voeren.
Wanneer men partners samen aan het werk zet rond de scheidingsvraag, dan gaat men meestal in tegen wat één van de twee wil: uit elkaar gaan. De therapeut kan de partners confronteren met de verschillen in hun wensen over het voortzetten van de relatie. Elkaars verschillen duidelijk zien, aanvoelen en zich daarin inleven kan bindend werken. Op inhoudsniveau zegt de één ‘ik wil weg’, maar op betrekkingsniveau:’ ik wil dit nog met je bespreken’ of ‘je bent voor mij belangrijk’.
Therapie zorgt voor meer begrip, correctie van misverstanden en heeft een bindend effect, behalve op één punt: wanneer duidelijk gesteld wordt dat de één niets meer van de ander moet hebben. Indien mensen allergisch voor elkaar geworden zijn, helpt de therapeut deze gevoelens scherp te stellen. Het werken aan deze gevoelens zal ze ook relativeren. De afkeer wordt getemperd.
Therapeuten gaan er soms te gemakkelijk van uit dat een menselijke scheiding moet kunnen. Maar om zo goed te kunnen scheiden is een goede relatie nodig. Een ‘slechte’ scheiding is soms de enige wijze om rond te komen met een relatie.
Therapeuten kunnen cliënten die hen om hulp vragen ook helpen door hun aanbod scherper te stellen. Gaat het om beslissingsbegeleiding? Van één of van beiden? Gaat het om het uitwerken van een – door één of beiden reeds besliste- scheiding of gaat het om het verwerken van een scheiding (Vansteenwegen, 1992)?
De meeste mensen nemen zelf de beslissing voor echtscheiding, verwerken het ook zelf. Anderen vagen hulp bij de voorbereiding, gedurende de scheiding of erna. De meest eenvoudige vorm van scheidingsbegeleiding is het zuivere maatschappelijke advieswerk inzake materiële zaken, juridische aspecten, documentatie,… De materiële schikkingen zijn echter dragers van emotionele ladingen, betekenissen. Advieswerk in deze context is dus zelden puur advieswerk. Achter de regeling inzake wonen, financiën en kinderen zit dikwijls een verborgen agenda. De ander iets betaald zetten, wraak nemen, het verlies goed doen voelen, zijn mogelijkse motieven. Daarom is het beter dat een hulpverlener het paar niet onmiddellijk naar de advocaat of notaris verwijst. Het is belangrijk dat de scheiding op een reële manier wordt uitgewerkt. De therapeut kan negatieve emotionele aspecten reduceren die het goede verloop belemmeren. Het uitwerken van een scheiding is niet eenvoudig, het zakelijk onderhandelen is hierbij de aangewezen methode.

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License